جمعه 31 فروردین 1397  
چهارشنبه, 08 بهمن 1393 | 28 January 2015
تاملی در مقوله ارتقاي اخلاق حرفه‌اي: صداي «رفتار»، بلندتر از «گفتار» است!

هر حرفه‌اي اخلاقيات خود را دارد و در عين حال به موارد عديده ديگري هم وابسته است. به عنوان نمونه اخلاق رسانه‌اي بحثي نيست که بشود به تنهايي به آن نگريست چون از جنبه ارتباطي در يک حالت بين رشته‌اي قرار مي‌گيرد و به مقولاتي مثل صداقت، درستي حقيقت‌گرايي؛

رعايت حريم افراد که جزو مقولات کاربردي هستند و به بسياري موارد ديگر هم مربوط مي‌شود. اگر به ادبيات مرتبط با اين بحث رجوع كنيد به اصطلاحاتي مثل اخلاق پزشکي، اخلاق زيست محيطي، بيو اتيکس؛ اخلاق بازرگاني و غيره برمي‌خوريد که كمي پيچيده‌تر از اخلاق هنجاري است.

 

تعهد و پايبندي به وظايف و اجراي دقيق آن‌ها در قبال جامعه جزو اصلي‌ترين موارد است. اساسا تصور جامعه‌اي كه فاقد «اخلاق» باشد ترسناك است. اخلاق حرفه‌اي چون كاربردي است و تا حدودي هم مي‌تواند به نوعي اخلاق سازماني شبيه باشد قابل آموزش و انتقال هم هست و چون تجارب عملي را براي موارد مبهم؛ مطرح مي‌كند نوعي از نظام پشتيباني براي تصميم‌سازي هم به حساب مي‌آيد، پس قطعا اثرات مثبت اجتماعي دارد. حرفه‌ها هم عملا مثل خانواده‌ها هستند اما به صورت واحدي بزرگتر كه وقتي پايبند اخلاق باشند درست مثل خانواده‌هاي پايبند اخلاقيات خواهند بود و سلامت رفتاري خود را تضمين مي‌كنند.

براي اينكه جامعه را به سمتي ببريم كه اخلاق در آن حاكم شود نمي‌شود حكم كلي در اين باره داد و نيازمند پژوهش‌هاي جامعه‌شناسانه و روانشناختي و ارتباطي است. البته باید گفت، جوامع ديني به لحاظ پايبندي‌ها و قيدها جوامع سالم‌تري است. «قيد» داشتن كار «دشواري» است بر خلاف «لا‌قيدي» كه بسيار «آسان» است. صداي «اعمال» بلندتر از «گفتار» است. رفتار مبتني بر حق و حقوق و يا به عبارت بهتر عمل صالح بهترين الگو است و در مرحله بعد انتقال اين موارد از طريق خانواده‌ها و بعد هم از طريق آموزش و نهادهاي صنفي و رسانه‌اي.

وقتی پای رسانه در میان باشد

اخلاق حرفه‌اي از مسائل اساسي همه جوامع بشري و در نتيجه از مسائل اساسي عرصه رسانه‌اي و ارتباطي هم هست. اخلاق حرفه‌اي در واقع به مسائل و پرسش‌هاي اخلاقي و همچنين اصول و ارزش‌هاي يک نظام حرفه‌اي مي‌پردازد و چشم ناظر بر محيط حرفه‌اي هم هست و چون فعاليت رسانه‌اي هم جنبه‌هاي عديده‌اي دارد و همچنين ماموريت‌ها و وظايف گسترده، بنابراين؛ دست‌اندركاران امور ارتباطي هم اخلاق حرفه‌اي خاص خودشان را دارند. نسخه‌هاي آماده بين‌المللي هم در اين زمينه وجود دارد. من شخصا سال‌ها پيش - شايد بيش از يك ونيم دهه پيش- اصول بين‌المللي اخلاق حرفه‌اي در روزنامه‌نگاري را که از سوي تعدادي از سازمان‌هاي روزنامه‌نگاري منطقه‌اي و بين‌المللي از جمله فدراسيون بين‌المللي روزنامه‌نگاران تصويب شده را ترجمه کردم كه در پيوست يكي از کتاب‌هايم يعني كتاب خبر آمده است؛ اما براي اخلاق رسانه‌اي به طور خاص که به رسانه‌هاي چاپي، الکترونيک و ديجيتال و آنلاين و فيلم و تبليغات و رسانه‌هاي سرگرم‌کننده مربوط مي‌شود، در راس آنها مقوله «آزادي بيان» است. به صورت خاص بايد به مقولات بزرگتري مثل «خير عامه» و «وظيفه‌شناسي» و «پرهيزکاري» توجه داشت و يا به سوي طبقه‌بندي‌هاي ديگري مثل اخلاق حرفه‌اي، اخلاق تصميم‌گيري، اخلاق سازماني و اخلاق اجتماعي و اين قبيل موارد رفت، چرا که اساسا ارزش‌هاي فرهنگي در جوامع گوناگون هم با يکديگر تفاوت‌هايي دارند.

ما عمدتا با اين الگوها كه با نوع وشيوه زندگي‌كردن خود مدل مي‌دهند بهتر كنار مي‌آیيم و بهتر از آن‌ها ياد مي‌گيريم، رسانه‌ها اگر پايبند باشند تنها يكي از مجاري جاري‌سازي اخلاقيات هستند.

با توجه به فرهنگ حاكم بر جامعه ما تفاوت‌های بسیاری با غرب در خصوص اخلاق حرفه‌اي وجود دارد.

و اساسا بحث بر سر تمايز قائل شدن ميان نظام‌هاي باورانه و نظام‌هاي ارزشي است. در نظام‌هاي باورانه موارد مثبت و منفي هر دو وجود دارند؛ ولي در نظام ارزشي هر جامعه‌اي صرفا خط قرمزها وجود دارند و همين مايه تفاوت جوامع گوناگون با يكديگر است.

جهان زیر چشم خداست

اخلاق حرفه‌اي، فرهنگ و اقتصاد سه مقوله در هم تنيده هستند و اصلا نمي‌توان آن‌ها را منفك و منفرد تصور كرد؛ اخلاق به يك رويه يا تمپليت فرهنگي تبديل مي‌شود و بعد از درون همان فرهنگ هم يك تمپليت اقتصادي بيرون مي‌آيد. بعيد به نظر مي‌رسد كه در يك نظام اقتصادي مبتني بر سود؛ عبارتي مثل كاسب حبيب خداست به ذهن كسي خطور كند.

در نهایت باید گفت اگر چه خيلي‌ها تصور مي‌كنند مقوله ارتقاي اخلاق حرفه‌اي از زمان استخدام يا از زمان كسب مهارت‌ها و استانداردهاي حرفه‌ها آغاز مي‌شود اما خانواده اولين كانون است؛ پدر و مادر متخلق و معتقد فرزندان متعهد تربيت مي‌كنند؛ آن‌ها به فرزندان خود مي‌آموزند كه جهان زير چشم خداست و حتي در شكاف‌هاي دورترين كوه‌ها هم تنها نيستيم. نقش مدرسه هم انكارناپذير است و بعد نوبت سازمان‌ها و نظام‌هاي صنفي مي‌رسد و سپس رسانه‌ها. من مسير ديگري براي مراقبه و تذكر و حفظ خود از جنبه اخلاقي سراغ ندارم. برگرفته از سایت:

http://younesspace.blogspot.com

برگشت به صفحه اول فرستادن به ایمیل ارسال به دوستان در فیس بوک به اشتراک بگذارید مشاهده در قالب PDF فایل پی دی اف چاپ نسخه چاپی
  

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

   
article thumbnail رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس در گفت وگو با فراخبر: ما شعار می دهیم و عمل نمی‌کنیم

عبدالرضا عزیزی، نماینده‌ی 46ساله مجلس است که در شهر شیروان به‌دنیا آمده و یک پزشک است. او که اکنون ... متن کامل
 
article thumbnail حميدرضا عراقي، مديرعامل شركت ملي گاز ايران درگفت وگو با فراخبر: قطر600ميليون مترمكعب از پارس جنوبي مي برد،ايران فقط 350 تا!

بحث قيمت گاز و افزايش آن در سال آينده به‌طورحتم يكي از دغدغه‌هاي مردم در كنار افزايش قيمت سايرحامل‌هاي ... متن کامل
 
article thumbnail کارشناس مسائل سیاسی در گفت وگو با فراخبر: توافق هسته‌ای، اسرائیل را به عقب می‌راند

سازمان هواپيمايي كشوري حداكثر نرخ‌هاي قانوني بليت هواپيما درمسيرهاي پرتردد رااعلام كرد. به گزارش فراخبر، اين سازمان حداكثر نرخ بليت هواپيما در 13مسير پرترافيك ... متن کامل
 
article thumbnail اصغري مهرآبادي، قائم مقام وزير راه و شهرسازي در مسكن مهر، درگفت وگو با فراخبر عنوان کرد: پرداخت پول اضافه براي مسكن مهر، ممنوع!

پروژه‌ی مسكن مهر يكي از بزرگ‌ترين و پرحاشيه‌ترين پروژه‌هايي بودكه هم دولت هاي قبل وهم دولت يازدهم را درگيرخودكرده ... متن کامل
feed-image خبر خوان سايت
3 1 6



Copyright 2007-2012 © Beroozresani
استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع مجاز است