سه شنبه 03 مهر 1397  
چهارشنبه, 13 اسفند 1393 | 04 March 2015
یادداشت: اقتصاد، آب و توسعه‌ی حریص به آب

تا چند دهه پیش بحران آب یا بعبارتی دیگر تنش آب موضوع چندان شناخته شده نبود و درک مشترک میان جوامع مختلف این بود که آب یک منبع بی‌نهایت است و به همین جهت تلاش برای مدیریت منابع آب، افزایش بهره‌وري آب در بخش كشاورزي و شهر نشینی، بهره‌وري و مديريت تقاضا در بخش صنعت و معدن، ارزيابي اثرات برنامه‌ها و سياست‌هاي كلان اقتصادي بر بخش آب و دهها سرفصل دیگر که امروز جزء دغدغه‌های سیاستگذاران است،

چندان موضوعیت نداشت و تنها و تنها در پیش گرفتن برنامه های توسعه و آن هم با هر هزینه ای جلوی چشمان برنامه ریزان اقتصادی قرار داشت. آن زمان وقتی آینده پژوهان در این خصوص هشدار می دادند که نسلي كه خود را در مقايسه با گذشتگان خردمندتر جلوه مي دهد، بر لبه تیغ نشسته است و  بحران آب درآينده اي نه چندان دور فاجعه اي به بار خواهد آوردكه نه تنها مسیر پیشرفت کشورهای درحال توسعه را سد خواهد کرد، بلکه سالانه ميليون ها نفر از مردم جهان را به كام مرگ خواهد فرستاد، بسیاری از دولتمردان و سیاستگذاران آنرا خیلی جدی فرض نمی کردند. وقتی آن ها هشدار می دادند که بسیاری از جنگ ها و تنش ها میان کشورهای همسایه بر سر منابع آب روی خواهد داد، خیلی توجه ها جلب نمی شد. تا اینکه امروز بواسطه نزدیک شدن صدای پای این بحران، همه دولتمردان از جمله در سرزمین ما به این آگاهی رسیده اند که هيچ كشوري بدون مراقبت از منابع آب و بدون سرمایه گذاری برای مدیریت آّب نمي تواند ثبات اقتصادي، اجتماعي و سياسي خود را حفظ كند و بدون پیاده سازی مباحث اقتصاد آب، توسعه پايدار فقط در حد بازی با کلمات و جمله سازی های خوش رنگ و لعاب باقی خواهد ماند.

 

بر این اساس باید هرگونه برنامه ریزی برای تولید، واردات و صادرات کالاها را بدون لحاظ کردن مولفه های مدیریت آب و حفاظت از منابع آب کنار بگذاریم. قراردادهای تجاری با سایر کشورها را باید بر مبنای میزان مصرف آب تنظیم کنیم به گونه ای که تا حد امکان صادرات کالاهای صنعتی و کشاورزی که تقاضای آب آنها بیش از حد تعیین شده است، محدود کنیم و در ازای آن واردات کالاهای اینچنینی را جایگزین تولید آن در کشور کنیم. در سایه چنین نگرشی است که قراردادهای تجارت ترجیحی می تواند تامین کننده منافع ملی کشور باشد. باید  مصرف آب در واحد محصول ارزیابی‌شود و همین شاخص، معیار مشوق های تولید و واردات و صادرات لحاظ شود. در واقع یکی از مهمترین مولفه‌های استراتژی نحوه تامین کالا در اقتصاد مقاومتی باید میزان مصرف آب برای هر واحد کالا تعیین شود. نباید از واردات آب مجازی بمعنای واردات کالاهایی که مصرف آب آنها بیش از اندازه است، هراسی داشته باشیم، چرا که واردات این اقلام، میتواند صرفه جویی در مصرف آب صنعتی و کشاورزی را بدنبال داشته باشد. البته بدیهی است این رویکرد زمانی می تواند حائز ارزش باشد که افزایش بهره وری در مصرف آب کشاورزی بواسطه توسعه روش های نوین آبیاری و همچنین بازسازی شبکه آبی شهری مورد توجه قرار گرفته و سرمایه گذاری لازم در این بخش ها صورت پذیرد.

در غیر اینصورت واردات این کالاها تنها باز کردن دروازه های کشو ربر روی کالای خارجی خواهد بود. در پایان تاکید بر این نکته ضروری است که نباید فراموش کنیم که اگر دیروز اقتصاد کشور ها وابسته به نفت بود، اقتصاد امروز و فردای جهان حریص به آب است و هر کشوری که نتواند منابع آبی خود را درست اداره کند، در واقع در زمین رقیب بازی کرده است. امروز «اقتصاد» کشور تشنه «آب» و «آب» تشنه «مدیریت» است.

برگشت به صفحه اول فرستادن به ایمیل ارسال به دوستان در فیس بوک به اشتراک بگذارید مشاهده در قالب PDF فایل پی دی اف چاپ نسخه چاپی
  

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

   
feed-image خبر خوان سايت
3 1 6



Copyright 2007-2012 © Beroozresani
استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع مجاز است